Harşit TV Youtube Kanalınadayız.

31.5.2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu yürürlüğe girmeden önce deniz çalışanlarına, çalışma koşullarının ağırlığı ve bu çalışma koşullarının bedenlerinde yarattığı “yıpranmaya” karşılık denizde çalıştıkları her yıl için sigortalılık sürelerine 90 gün ilave hizmet süresi veriliyordu.  “itibari hizmet süresi” olarak ifade edilen bu süreye genelde “yıpranma payı” denilmektedir. 

1 Ekim 2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı yasa ile geçmiş yılların  “yıpranma payı” uygulaması terk edilmiştir. 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Yasasının 40′ıncı maddesi ile “fiili hizmet süresi zammı” olarak farklı bir düzenleme getirilmiştir. Bu kapsamda, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun itibari hizmet süresine ilişkin ek 5. maddesi ile 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu’nun fiili hizmet süresi zammına ilişkin 32. maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.

NEDEN YIPRANMA PAYI;Gemi adamı kimdir? Neden elinden alınan yıpranma hakkın tekrar ister?Gemide görev yapan ve sefere katılan miçodan kaptana kadar değişik yeterlikteki denizcileri kapsayanların her biridir. Gece gündüz demeden, fırtına ve harikeyne aldırmadan, hele hele yılın 11 ayını yurtlarının dışında geçirmeye mahkûm, sıla ve yurt özlemi konusunda çelikleşmiş, statik elektriğin ve vibrasyonun durmadan vücudunda baskı kurduğu “yüzer hapishaneyi” işyeri edinmiş, uzun seferlerde kamara, oturma salonu ve gemi güvertesi üçgeninden oluşan sınırlı bir mekânda uzun süre yaşamak zorunda kalan, Çok ortam değiştirmemenin yarattığı bıkkınlık ve içe kapanma, gemi üzerinde sadece belli sayıda insan ile ilişki halinde bulunma, her türlü sosyal aktivitelerinin dışında kalma, deniz ve gemi ortamının içinde yıpranır, ömürlerini sağlıklarını sosyalliklerini ailelerini kaybeden ama farkında olmayan. Denizin ortasında şirketten gelen telgrafla evladının trafik kazasında vefat ettiğini öğrenen ve bu haberi o arkadaşınıza limana yanaşana kadar söyleyememek, evladının ölümünün üstünden 17 gün geçtiğini öğrenen babanın içinde kopan fırtınadır gemi adamı.

Denizcinin evine sevenlerine, ailesine ayıracağı vakit senede 30 gündür. Denizcinin geri kalan ömrü devamlı çalışır durumda olan Makinanın sesi, statik elektrik, vibrasyon ve sallanan bir ortamda geçer.

        Ülkemizde ortalama insan ömrünün 78 ila 80 yıl olduğu düşünülürse denizcilerin on sekiz yaşına kadar olan çocukluk dönemi bir yıl askerlik dönemini ile 19 yıl, ömrünü 80 olarak ele alırsak, emeklilik yaşı olan 60 yaşını çıkardığımızda eriye 20 yıl kalır,20 yıldan da çocukluk yılları olan 19 yılı çıkardığımızda geriye “1”bir yıl,60 yıllık çalışma hayatında 5 yılda izin kullandığını düşünürsek bir denizciye Ailesiyle, sevdikleriyle yaşamaya kalan zaman kocaman “6 “altı yıldır.

Related Posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir